Advies ‘Van vroege selectie naar brede ontwikkeling’
Een advies van het ‘Adviesteam po-vo’ aan de PO-Raad en de VO-raad
De PO-Raad en VO-Raad hebben een eigen adviesteam ingesteld om te kijken naar de ontwikkeling van leerlingen en de overgang van PO naar VO. Op 8 oktober 2026 is dit advies uitgebracht aan de Raden.
Het adviesteam nodigt alle collega’s uit:
Samen met jullie willen wij bouwen aan een systeem dat onvoorwaardelijk investeert in de ontwikkeling van de leerling. Dit doen wij vanuit de volgende uitgangspunten:
▪ Leerpotentieel ontwikkelt zich niet-lineair. Naast een sterk kerncurriculum moet er ruimte zijn om te experimenteren, zonder dat een ‘fout’ leidt tot een blokkade.
▪ De kunstmatige scheiding tussen theoretisch en praktisch leren wordt verbroken. Praktijkvakken zijn er voor alle leerlingen en we waarderen verschillende vormen van talent gelijkwaardig.
▪ Verschillen zijn waardevol en normaal. Creativiteit, ontmoeting en sociale interactie zijn essentiële onderdelen van het onderwijs.
▪ Onderwijsprofessionals moeten de ruimte krijgen om naast de leerlingen te blijven staan om ze te ondersteunen in hun persoonsontwikkeling.
▪ We vertrekken vanuit hoge verwachtingen van iedere leerling en erkennen dat potentieel zich ontwikkelt in interactie met onderwijs, omgeving en tijd.
Laten we er samen voor zorgen dat de ontwikkeling van leerlingen blijft stromen en dit als een belangrijke en gezamenlijke opdracht voor het funderend onderwijs zien.
Dit advies beschrijft welke concrete stappen nodig zijn om de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs te verbeteren. Dit is vooral belangrijk voor leerlingen die langer de tijd nodig hebben hun talenten volledig te ontwikkelen. Daarmee sluit het advies ook aan bij de landelijke ambitie om te bewegen naar inclusief onderwijs. Een soepele overgang zorgt er immers voor dat ook leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften binnen het onderwijs een plek vinden.
In Nederland geven wij op 11- en 12-jarige leeftijd leerlingen een advies voor het voortgezet onderwijs. Dit is vroeg in vergelijking met veel anderen landen. Internationale vergelijkingen laten zien dat vroege selectie niet aantoonbaar leidt tot hogere gemiddelde onderwijsprestaties, maar samenhangt met grotere onderwijsongelijkheid.
In het adviesteam is gesproken over drie scenario’s:
▪ Scenario 0: Alles blijft zoals het is.
▪ Scenario 1: De overstap van het primair naar het voortgezet onderwijs ontwikkelt zich binnen de huidige kaders van de wet.
▪ Scenario 2: Ontwikkeling van de overstap van primair naar voorgezet onderwijs buiten de huidige kaders van de wet. Er is sprake van wetswijziging en herontwerp van het stelsel.
In dit advies ligt de nadruk op wat binnen het huidige wettelijke kader al mogelijk is (scenario 1), met tegelijk een richting voor de langere termijn (scenario 2).