Onderwijsraad: advies over de relatie tussen ouders en scholen
De Onderwijsraad signaleert dat de relatie tussen ouders en scholen verhardt. Het aantal geschillen bij landelijke commissies neemt gestaag toe en een derde van de leerkrachten in het basisonderwijs ervaart werkstress door het contact met ouders; in het voortgezet onderwijs groeit dat aandeel. In het advies (10 september 2026) zoekt de raad de oorzaak niet bij individuele ouders of leerkrachten, maar bij beleid dat de verhouding tussen beide ongemerkt heeft veranderd.
De Onderwijsraad signaleert dat de relatie tussen ouders en scholen verhardt. Het aantal geschillen bij landelijke commissies neemt gestaag toe en een derde van de leerkrachten in het basisonderwijs ervaart werkstress door het contact met ouders; in het voortgezet onderwijs groeit dat aandeel. In het advies (10 september 2026) zoekt de raad de oorzaak niet bij individuele ouders of leerkrachten, maar bij beleid dat de verhouding tussen beide ongemerkt heeft veranderd.
Volgens de raad zijn ouders en scholen de afgelopen decennia steeds meer tegenover elkaar komen te staan als klant en aanbieder. Vrije schoolkeuze, vergelijkingssites zoals Scholen op de kaart en de nadruk op meetbare prestaties plaatsen ouders onbedoeld in een consumentenrol. Passend onderwijs (2014) heeft daarnaast onduidelijkheid opgeleverd over waar de ondersteuningsplicht van een school ophoudt, waardoor verwachtingen botsen. Schaalvergroting en professionalisering van besturen hebben ouders bovendien op afstand gezet van de school als gemeenschap.
De raad adviseert de minister om bij het maken en evalueren van wet- en regelgeving de gevolgen voor de relatie tussen ouders en scholen expliciet mee te wegen, en om de collectieve rol van ouders te versterken: als medezeggenschap en als onderdeel van de schoolgemeenschap, niet alleen als individuele belangenbehartiger van het eigen kind.
Het schooladvies in groep 8 wordt in de toelichting genoemd als een van de momenten waarop deze spanning zichtbaar wordt: ouders hebben vaak een niveau voor ogen, en als het advies daarvan afwijkt, ontstaat teleurstelling en soms conflict. Voor wie werkt aan een kansrijke overgang is de vraag van de raad dan ook direct relevant: hoe houd je ouders in de positie van partner, juist rond schooladvies, doorstroomtoets en bijstelling?
LEPOVO doet ook onderzoek hiernaar binnen de onderzoekslijn Creëren van rijke kansen in de overgang po-vo.
Meer lezen: Advies over relatie ouders en scholen (Onderwijsraad)
Meer lezen: Onderwijsraad ziet verharding van verhouding ouders en scholen (NOS)
Ongelijkheid tussen leerlingen neemt toe tijdens basisschooltijd
Artikel uit ESB. De kwaliteit van het basisonderwijs staat onder druk, wat blijkt uit dalende leerprestaties en ongelijkheid tussen groepen leerlingen. Maar waar ontstaat de vaardigheidskloof tussen leerlingen met verschillende ouderlijke opleidingsniveaus?
In ESB (te verschijnen) staat het artikel ‘Ongelijkheid tussen leerlingen neemt toe tijdens basisschooltijd’, geschreven door Elke Claes, Inge de Wolf, Bart Golsteyn en Suzanne de Leeuw.
De kwaliteit van het basisonderwijs staat onder druk, wat blijkt uit dalende leerprestaties en ongelijkheid tussen groepen leerlingen. Maar waar ontstaat de vaardigheidskloof tussen leerlingen met verschillende ouderlijke opleidingsniveaus?
IN HET KORT
● Leerprestaties in lezen, spelling en rekenen verschillen sterk, afhankelijk van het opleidingsniveau van de ouders.
● De leerprestatiekloof in groep 8 is voor minstens de helft al in groep 4 aanwezig.
● Interventies om de ongelijke leerprestaties te verminderen kunnen zowel vóór als tijdens de basisschooltijd plaatsvinden.
Toolbox PO-Raad over ouderbetrokkenheid
Betrokken ouders zijn ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen en de motivatie en leerprestaties op school. Vanzelfsprekend hechten scholen daarom veel waarde aan het betrekken van ouders bij het onderwijs van hun kind. In deze toolbox vind je handige documenten om de samenwerking tussen ouders en leraar/schoolleider te bevorderen. Bron: PO-Raad
Bron: PO-Raad
Betrokken ouders zijn ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen en de motivatie en leerprestaties op school. Vanzelfsprekend hechten scholen daarom veel waarde aan het betrekken van ouders bij het onderwijs van hun kind. In deze toolbox vind je handige documenten om de samenwerking tussen ouders en leraar/schoolleider te bevorderen.
Aan ouderbetrokkenheid kun je als school op diverse manieren invulling geven. Je kunt ouders bijvoorbeeld betrekken door de 10-minutengesprekken, informatieavonden en het delen van nieuws via het ouderportaal. In dat geval beperkt de ouderbetrokkenheid zich tot informatieverstrekking aan de ouders.
Om ouders actiever te betrekken bij het onderwijs en intensiever samen te werken, is het nodig om als gelijkwaardig partners op te trekken. Hiervoor is vaak wel een mentaliteitsverandering nodig bij schoolleider, leraren en ouders. In de praktijk blijkt vaak dat meerdere schoolbesturen in een regio met het vraagstuk ouderbetrokkenheid worstelen. Het is dan ook niet ongebruikelijk dat sommige gemeenten dit onderwerp benoemen als onderdeel van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en scholen hierbij faciliteren.
Via de website van de PO-Raad vind je de Toolbox, met als onderdelen:
Informatie over ouderbetrokkenheid voor gemeente en schoolbesturen.
Tips om ouderbetrokkenheid in de regio vorm te geven.