Drie deskundigen over toetsing rond de overstap naar het vo

In aanloop naar het commissiedebat Toetsen en examens van 9 september 2026 vroeg de PO-Raad drie deskundigen naar hun visie op toetsing rond de overgang po-vo: René Kneyber (auteur, oud-kroonlid Onderwijsraad), Zeki Arslan (onderwijsdeskundige diversiteit) en Arthur Bakker (hoogleraar UvA). Drie verschillende invalshoeken op dezelfde vraag: wat willen we eigenlijk met de toets?

René Kneyber: "Het mag best wat ongehoorzamer in de sector"
Kneyber pleit voor fundamentele keuzes rond de doorstroomtoets in plaats van bijsturen aan de randen. Hij schetst vier opties: de toets weer vrijwillig maken, terug naar één landelijke toets, de toets behouden maar niet meer gebruiken voor de beoordeling van scholen, of het selectiemoment uitstellen. Dat laatste heeft zijn voorkeur. Daarnaast roept hij scholen en besturen op minder te wachten op de overheid en zelf initiatief te nemen rond de overgang.

Meer lezen: René Kneyber over de doorstroomtoets (PO-Raad)

Zeki Arslan: "Verplichte bijstelling is een goede eerste stap, maar we zijn er nog niet"
Arslan wijst op een tegenstrijdigheid in het beleid: de overheid investeert in het wegwerken van achterstanden, terwijl vroege selectie juist de leerlingen benadeelt die meer ontwikkeltijd nodig hebben, zoals laatbloeiers en kinderen zonder steun thuis. De verplichte bijstelling is volgens hem een goede eerste stap, maar onvoldoende. Hij stelt een onafhankelijk informatiepunt voor waar ouders terechtkunnen bij twijfel over toetsuitslag, schooladvies of bezwaar, met gerichte informatie voor laaggeletterde ouders en ouders die het Nederlandse stelsel niet kennen.

Meer lezen: Zeki Arslan over de doorstroomtoets (PO-Raad)

Arthur Bakker: "Toetsing rond de overstap naar het vo vraagt om een gezamenlijke visie"
Bakker plaatst een methodologische kanttekening. Data over toetsing en schooladviezen krijgen pas betekenis als helder is wat precies wordt gemeten en met welk doel. Hij waarschuwt dat er te snel conclusies worden getrokken over kansengelijkheid zonder dat eerst is gedefinieerd wat daaronder wordt verstaan. Het onderwijs heeft volgens hem niet primair nieuwe meetinstrumenten nodig, maar een preciezere gezamenlijke visie op wat men met toetsing en doorstroom wil bereiken.

Meer lezen: Arthur Bakker over toetsing rond de overstap (PO-Raad)

Samen geven de drie interviews een goed beeld van de positiebepaling in het veld: fundamentele stelselkeuzes (Kneyber), het bereiken van ouders met minder stelselkennis (Arslan) en zorgvuldigheid bij het interpreteren van bijstellings- en volgdata (Bakker).
Meer lezen: Drie deskundigen over toetsing (PO-Raad) met links naar de drie visies