Rapport over Doorstroomtoets CvTE
HAN University of Applied Sciences heeft in opdracht van het College voor Toetsen en Examens (CvTE) onderzoek gedaan naar hoe leerkrachten uit groep 8 data uit verschillende informatiebronnen gebruiken bij het opstellen van het schooladvies. Hierbij is ook gekeken naar de rol van de doorstroomtoets.
Martijn Peters, betrokken bij LEPOVO, deed samen met collega's van de HAN onderzoek in opdracht van het College voor Toetsen en Examens naar de vraag :op welke wijze wordt informatie over leerlingen door leerkrachten gebruikt bij het formuleren van het voorlopig en definitief schooladvies?
Het onderzoek onderstreept het belang van concretere kaders voor bijstelling in de gevallen dat er sprake is van een verschil tussen het schooladvies en de uitslag van de doorstroomtoets. Versterking van kennis en vaardigheden rond data-geïnformeerde besluitvorming en het omgaan met (ethische) dilemma’s is hierbij belangrijk. Daarnaast is ondersteuning voor scholen bij het doelgericht verzamelen en vastleggen van deze informatie, en om te onderzoeken hoe 'zachte' leerlingkenmerken op een betrouwbare en consistente manier meegewogen kunnen worden in besluitvorming aan te raden.
Rapportage doorstroomtoets 2026 PO-Raad: verschillen tussen kansen en toetsen blijven
Juist op scholen met relatief veel kinderen uit gezinnen met een hoge sociaal- economische status is het aandeel bijstellingen van het schooladvies na het maken van de doorstroomtoets het hoogst. Daarnaast zijn de verschillen tussen de verschillende toetsaanbieders afgenomen, maar nog niet verdwenen. Dit concludeert de PO-Raad in de jaarlijkse themarapportage over de doorstroomtoets.
Juist op scholen met relatief veel kinderen uit gezinnen met een hoge sociaal- economische status is het aandeel bijstellingen van het schooladvies na het maken van de doorstroomtoets het hoogst. Daarnaast zijn de verschillen tussen de verschillende toetsaanbieders afgenomen, maar nog niet verdwenen. Dit concludeert de PO-Raad in de jaarlijkse themarapportage over de doorstroomtoets.
Lees verder: https://www.poraad.nl/onderwijskwaliteit/overgang-po-vo/toetsing/rapportage-doorstroomtoets-2026-verschillen-tussen
Onderwijsraad: advies over hoeveelheid toetsen
In het po en vo moet minder worden gekeken naar de uitkomsten van de toetsen die leerlingen maken, en meer naar de leerling zelf. Dat staat in het adviesrapport van de Onderwijsraad ‘Kijk anders naar toetsing’. Toetsen moeten minder leidend zijn bij rapporten, diploma's, toelating tot scholen of de overgang naar een volgend schooljaar.
In het po en vo moet minder worden gekeken naar de uitkomsten van de toetsen die leerlingen maken, en meer naar de leerling zelf. Dat staat in het adviesrapport van de Onderwijsraad ‘Kijk anders naar toetsing’. Toetsen moeten minder leidend zijn bij rapporten, diploma's, toelating tot scholen of de overgang naar een volgend schooljaar.
Visualisatie van functies van toetsen. Bron: Onderwijsraad
Laat toetsen minder vaak meetellen voor toelating, overgang of diploma. Toetsen in het basis- en voortgezet onderwijs moeten vooral ten dienste staan van onderwijs en leren, zonder dat de resultaten grote gevolgen hebben voor het verdere verloop van de schoolloopbaan. De raad adviseert de minister van OCW en scholen om oog te houden voor de verschillende functies van toetsing. Dat voorkomt een te hoge toetsdruk en biedt ruimte om toe te werken naar de nieuwe kerndoelen en eindtermen.
De Onderwijsraad signaleert dat verschillende functies van toetsing regelmatig door elkaar lopen. Toetsen die bedoeld zijn om het onderwijsleerproces te ondersteunen, worden bijvoorbeeld ook gebruikt om leerlingen te selecteren of om de kwaliteit van scholen of het onderwijsstelsel als geheel te evalueren. Er gaat in de praktijk veel aandacht uit naar selectieve toetsen en meetbare onderwijsopbrengsten. Dat leidt tot veel druk bij leerlingen en beïnvloedt de inhoud van het onderwijs. De Onderwijsraad adviseert de overheid en scholen om oog te houden voor alle drie de functies van toetsing en vermenging zoveel mogelijk te vermijden.
Leerlingen, leraren en scholen kunnen verstrikt raken in de verschillende functies die aan toetsing worden verbonden. Daardoor komen de afzonderlijke functies onvoldoende tot hun recht. Ook dreigt blikvernauwing op bepaalde doelen van onderwijs en ligt kansenongelijkheid op de loer, doordat selectiebeslissingen onvoldoende of verschillend worden onderbouwd. De Onderwijsraad roept dan ook op: bescherm de onderwijsleerfunctie van toetsen. Verhoog de kwaliteit van toetsen met een selectiefunctie. Benut toetsresultaten bij onderwijsevaluaties, maar plaats ze in perspectief van brede onderwijsdoelen.
Lees het hele advies via de Onderwijsraad.
Bron: NOS/Onderwijsraad