De voorkeuren van leerkrachten bij het maken van individuele handelingsplannen: dynamische testen, werkervaring en vertrouwen in de eigen bekwaamheid van leerkrachten
Auteurs: Tirza Bosma, Marco Hessels en Wilma Resing
Publicatie: Teaching and Teacher Education, 28 (2012)
Publicatiejaar: 2012
Download: https://doi.org/10.1016/j.tate.2012.01.007
Teachers’ preferences for educational planning: Dynamic testing, teaching’ experience and teachers’ sense of efficacy
Uitgewerkt door: Marloes Keus en Vera de Vries
Gedifferentieerde instructie is een belangrijk thema in het onderwijs. Er wordt van leerkrachten verwacht dat zij hun instructies afstemmen op individuele behoeftes van leerlingen en dat zij handelingsplannen schrijven voor leerlingen met leer- en/of gedragsmoeilijkheden. Leerkrachten gebruiken hiervoor psychologische onderzoeksrapporten, maar deze bieden vaak niet de benodigde informatie voor de onderwijspraktijk. Daarom pleiten verscheidene onderzoekers voor het gebruiken van dynamische testen.
Deze studie richt zich specifiek op de toepasbaarheid van dynamische testen bij het opstellen van een individueel handelingsplan. Traditionele, statische testen geven vooral inzicht in wat een leerling op een bepaald moment kan terwijl dynamische testen informatie opleveren over het leerproces en leerstrategieën van een kind en van wat voor uitleg het kind zal profiteren. Dynamisch testen houdt in dat er bij een meetmoment ook een interventie of trainingsfase is, zodat de reactie van het kind op instructie en feedback geobserveerd kan worden. Hierdoor krijgt men inzicht in het leerpotentieel van het kind.
Het artikel bespreekt de voorkeuren van basisschoolleerkrachten als het gaat om informatie voor het maken van individuele handelingsplannen. Het doel van de studie is om te onderzoeken of leerkrachten de informatie uit dynamische testen relevant en bruikbaar vinden voor het schrijven van individuele handelingsplannen. Ook werd gekeken of de mening van de leerkracht samenhangt met de eigen leeftijd, werkervaring en het vertrouwen in de eigen bekwaamheid (ook wel “zelfeffectiviteit” genoemd). Voor het onderzoek zijn 188 leerkrachten uit het basisonderwijs bevraagd met een online survey.
Het artikel start met een bespreking van onderzoeken over de toepasbaarheid van de informatie uit dynamische testen voor het onderwijs. Deze testen zijn niet ontwikkeld om de prestaties van kinderen te verbeteren, maar om een goede beschrijving te geven van het leerpotentieel van het kind. Uit eerdere onderzoeken bleek dat de leeftijd en werkervaring van leerkrachten een rol speelt in hun waardering van bepaalde informatie. Daarnaast hangt werkervaring samen met het gevoel van zelfeffectiviteit. Daarom heeft deze studie deze aspecten ook meegenomen.
Onderzoeksvragen
Het onderzoek richt zich op vier vragen:
1. Hebben leerkrachten een voorkeur voor informatie op basis van dynamische testen, voortgangstoetsen of standaard psychologische onderzoeken?
2. Welke aspecten van dynamische testinformatie vinden leerkrachten het nuttigst voor het schrijven van individuele handelingsplannen?
3. Worden de reacties van leerkrachten beïnvloed door variabelen zoals ervaring, leeftijd of opleiding?
4. Zijn de reacties van leerkrachten gerelateerd aan hun gevoel van zelfeffectiviteit, d.w.z. het geloof in hun eigen bekwaamheid als het gaat om het geven van instructie, klassenmanagement en het betrekken van de leerlingen bij de les?
Resultaten
· Het onderzoek toont aan dat leerkrachten informatie uit dynamische testen evenveel waarderen als de traditionele standaardinformatie (diagnoses en prestaties) voor het schrijven van individuele handelingsplannen. Normgerichte informatie uit standaard psychologische onderzoeken – zoals prestaties ten opzichte van andere leerlingen (bijvoorbeeld normscores) – werd daarentegen minder waardevol gevonden.
· Leerkrachten vinden met name informatie over het denkvermogen, de benodigde instructie en lesmethoden bruikbare aspecten van dynamische testen, voor het schrijven van handelingsplannen.
· De waardering voor dynamische testinformatie bleek relatief hoger voor leerkrachten met meer onderwijservaring, maar bleek niet gerelateerd aan het gevoel van zelfeffectiviteit.
Implicaties en aanbevelingen
Leerkrachten vinden informatie uit dynamische test nuttig en bruikbaar bij het schrijven van handelingsplannen. Hierbij moet opgemerkt worden dat uit het onderzoek ook blijkt dat de leerkrachten belang hechten aan informatie uit standaard psychologisch onderzoek en uit voortgangstoetsen. Dit kan te wijten zijn aan het feit dat leerkrachten zeer bekend zijn met dit soort informatie, aangezien dynamische testprocedures in Nederland nauwelijks worden gebruikt. Ook kan het het ontbreken van duidelijke voorkeuren voor standaard- of dynamische rapporten in verschillende onderzoeken verklaren. Het lijkt erop dat een combinatie van beide soorten informatie optimaal zal zijn voor het schrijven van handelingsplannen.
Uiteraard moeten de resultaten van de studie ook worden geïnterpreteerd in het licht van de beperkingen ervan. Ten eerste zijn leerkrachten die geïnteresseerd zijn in het onderwerp mogelijk oververtegenwoordigd in de steekproef. Verder richtte dit onderzoek zich op de voorkeuren en meningen van leerkrachten met betrekking tot het schrijven van individuele handelingsplannen, maar er kunnen geen conclusies worden getrokken over de informatie die leerkrachten daadwerkelijk gebruiken en nodig hebben in de praktijk. Hier zou toekomstig onderzoek zich op kunnen richten.
Conclusie
Uit het onderzoek blijkt dat leerkrachten dynamische testinformatie zeer nuttig vinden voor het schrijven van individuele handelingsplannen, naast de standaardinformatie uit psychologisch onderzoeken en voortgangstoetsen. De resultaten onderstrepen het belang van het integreren van dynamische testen in psycho-educatieve besluitvorming.