Thema
Effecten van vroegtijdige selectie op gelijke kansen
Informatie over dit thema volgt nog.
Bijdragen
Wetenschappelijke bronnen
Praktijkvoorbeelden
LEPOVO brengt praktijkvoorbeelden in beeld: hoe organiseren po en vo de overgang voor leerlingen? In beeld: het Dollard College in Winschoten.
LEPOVO brengt praktijkvoorbeelden in beeld: hoe organiseren po en vo de overgang voor leerlingen? In beeld: het Liemers College in Didam.
Praktijkvoorbeeld LEPOVO - DENISE, de nieuwe internationale school Esprit van de Esprit Scholengroep in Amsterdam, pakt de overgang van po naar vo als volgt aan.
De Simon van Hasseltschool in Groningen biedt 10-14 onderwijs en uitgebreide begeleiding aan op VMBO-niveau.
Praktijkvoorbeeld: zo geeft het Tienercollege in Doetinchem vorm aan de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs
Praktijkvoorbeeld: hoe geeft het Junior College Moederijk vorm aan de overgang van PO naar VO?
Praktijkvoorbeeld: hoe geeft het Connect College met het 10-14 onderwijs vorm aan de overgang van PO naar VO?
Praktijkvoorbeeld: zo geeft het Candea College in Duiven vorm aan de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs
Praktijkvoorbeeld: zo geeft Innerwaard vorm aan de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs
Leestafel
HAN University of Applied Sciences heeft in opdracht van het College voor Toetsen en Examens (CvTE) onderzoek gedaan naar hoe leerkrachten uit groep 8 data uit verschillende informatiebronnen gebruiken bij het opstellen van het schooladvies. Hierbij is ook gekeken naar de rol van de doorstroomtoets.
Juist op scholen met relatief veel kinderen uit gezinnen met een hoge sociaal- economische status is het aandeel bijstellingen van het schooladvies na het maken van de doorstroomtoets het hoogst. Daarnaast zijn de verschillen tussen de verschillende toetsaanbieders afgenomen, maar nog niet verdwenen. Dit concludeert de PO-Raad in de jaarlijkse themarapportage over de doorstroomtoets.
Nina Hosseini onderzocht hoe pabo-studenten denken over de oorzaken van ongelijke kansen van leerlingen. Ze pleit ervoor in de opleiding meer aandacht te besteden aan de rol die leerkrachten hierbij kunnen spelen. Lees haar artikel in Didactief.
Laterselecteren.nu is een initiatief dat gestart is door de Vereniging Openbaar Onderwijs.
VOO signaleerde dat het vraagstuk rond selectie al jaren vastloopt, ondanks de overweldigende hoeveelheid onderzoek en adviezen die allemaal zeggen: we doen het nu niet goed. Daarom zocht VOO de samenwerking op tussen verschillende onderwijsorganisaties, wetenschappers, schoolbesturen, docenten, onderwijsexperts en ouders.
Uit het recente rapport De Staat van het Onderwijs 2026 van de Inspectie van het Onderwijs blijkt opnieuw dat de kansen van leerlingen in Nederland niet overal gelijk zijn. Waar een kind opgroeit, heeft aantoonbaar invloed op de schoolloopbaan die het doorloopt – en daarmee uiteindelijk ook op de positie op de arbeidsmarkt.
Op 13 maart 2026 gaf Sofie Sergeant aan de Hogeschool Utrecht een openbare les: ‘Veerkracht en inclusie in het onderwijs’ bij haar insallatie als bijzonder lector 'Inclusie en Veerkracht in het Onderwijs' binnen het HU lectoraat Jeugd.
De GroeiRadar, van VMBO-school Westeraam in Elst, laat in één oogopslag zien hoe een leerling zich ontwikkelt. Alle aanwezige data zoals cijfers, beoordelingen, referentieniveaus en informatie over executieve vaardigheden worden automatisch verzameld en weergegeven in een overzicht met kleuren. De kleuren geven twee jaar lang per periode weer of een leerling over voldoende kennis en vaardigheden beschikt om het huidige niveau te vervolgen of bijvoorbeeld op een hoger of lager niveau te vervolgen.
Op de leestafel: Longread van dr. Anna Bosman, geschreven voor het Onderwijscongres van GL-PvdA op 24 mei 2025.
Het magazine Basisschoolmanagement.nl gaat dieper in op de overgangen tussen VVE/VE en kinderopvang naar het PO, en de overgang van PO naar VO.
Artikel uit ESB. De kwaliteit van het basisonderwijs staat onder druk, wat blijkt uit dalende leerprestaties en ongelijkheid tussen groepen leerlingen. Maar waar ontstaat de vaardigheidskloof tussen leerlingen met verschillende ouderlijke opleidingsniveaus?
Vanuit het NRO-onderzoeksprogramma ‘Doorstroom in een kansrijk stelsel’ vindt onderzoek plaats naar kennishiaten: hoe effectief zijn veelbelovende aanpakken om de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs te verbeteren?
Initiatieven om gelijke kansen op scholen te bevorderen staan onder grote druk, zien Jeroen Paul Nijmeijer en Floris Burgers. Hun oplossing: laat alle scholen hier een speciale coördinator voor aanstellen.
Blog door John van der Vegt, voorzitter College voor Toetsen en Examens
December was de maand dat de discussie over de doorstroomtoets weer oplaaide. Het resulteerde uiteindelijk in twee aangenomen moties in de Kamer.
Op 27 juni 2024 hield Mieke van Diepen haar rede, bij het aanvaarden van de rol van auctor. In deze rede nam ze ons mee in de drie onderzoekslijnen voor de komende jaren: taal als (on)gelijkmaker, later selecteren en kansrijk doorstromen en van leerladders naar leerloopbanen.
Op de LEPOVO leestafel: de Tjipcast over de doorstroomtoets. Luister naar gast Karen Heij.
De Kennisrotonde geeft wetenschappelijk verantwoorde antwoorden op vragen uit het onderwijs. Lees het antwoord op de vraag “Welke interventies op het gebied van samenwerking tussen po- en vo-scholen dragen bij aan voor leerlingen succesvolle eerste leerjaren van het vo?”
Lector Linda van den Bergh raadt de oratie van Louise Elffers (UvA, 2023) aan: ‘De grote (on)gelijkmaker. onderwijs in een ongelijke samenleving’. Kijk en luister.
Lector Linda van den Bergh legt het magazine ‘Naar de middelbare’ De overstap van po naar vo’ op de leestafel. Dit is een uitgave uit 2019 van Sardes.
SOOOOL 10-14
Tip van Dorien Stals, Teamleider SOOOOL10-14 (Stichting LVO, Horst aan de Maas)
SOOOOL10-14 bracht een video uit bij het vijfjarig bestaan, 2023
Wat is eerlijk - Marijke van Vijfeijken
Tip van Linda van den Bergh, lector LEPOVO
Deze zelfscan, ontwikkeld door Marijke van Vijfeijken (HAN), is een hulpmiddel bij bewustwording van professionals. In de selfscan staan stellingen waarvan uit wetenschappelijk onderzoek bekend is dat die een positieve bijdrage leveren aan kansengelijkheid in de klas. De zelfscan bestaat uit zeven onderdelen.
SOOOOL 10-14
Tip van Dorien Stals, Teamleider SOOOOL10-14 (Stichting LVO, Horst aan de Maas)
SOOOOL10-14 bracht een magazine uit bij het vijfjarig bestaan, 2023
Het Schoolplein
Tip van Lilian Weenk, Directeur TienerCollege 't Prisma Stichting GelderVeste
Denken in mogelijkheden en andere onderwijsvormen toepassen, bevordert kansrijk adviseren.
PO-Raad en VO-raad
Tip van Martine Derks, Kwartiermaker Landelijk Expertisecentrum PO-VO
Een mooie infographic waarin de ambities van de raden worden gevisualiseerd.
met Eddie Denessen
Tip van Martine Derks, Kwartiermaker Landelijk Expertisecentrum PO-VO
Het gepolariseerd publiek debat over goed onderwijs blokkeert wijzigingen in ons onderwijsstelsel.