Regionale verschillen in onderwijskansen

Uit het recente rapport De Staat van het Onderwijs 2026 van de Inspectie van het Onderwijs blijkt opnieuw dat de kansen van leerlingen in Nederland niet overal gelijk zijn. Waar een kind opgroeit, heeft aantoonbaar invloed op de schoolloopbaan die het doorloopt – en daarmee uiteindelijk ook op de positie op de arbeidsmarkt.

Onderstaande samenvatting is gebaseerd op bevindingen uit het rapport De Staat van het Onderwijs 2026 van de Inspectie van het Onderwijs en bijbehorende technische rapporten:

Uit het recente rapport De Staat van het Onderwijs 2026 van de Inspectie van het Onderwijs blijkt opnieuw dat de kansen van leerlingen in Nederland niet overal gelijk zijn. Waar een kind opgroeit, heeft aantoonbaar invloed op de schoolloopbaan die het doorloopt – en daarmee uiteindelijk ook op de positie op de arbeidsmarkt (Inspectie van het Onderwijs, 2026).

De inspectie signaleert structurele verschillen tussen regio's, met name tussen de Randstad en noordelijke, oostelijke en zuidelijke gebieden. In zeer sterk stedelijke gebieden zoals de Randstad worden schooladviezen na de doorstroomtoets in groep 8 vaker naar boven bijgesteld dan in andere delen van het land: in schooljaar 2023-2024 ging het gemiddeld om 88% van de adviezen die voor herziening in aanmerking kwamen, tegenover 68% in de niet tot weinig stedelijke gebieden (DUO, 2025c). In die laatste regio's komt het — ook na de invoering van de Wet doorstroomtoetsen po — vaker voor dat leerlingen wel in aanmerking komen voor bijstelling van het schooladvies maar dit toch niet gebeurt. Uit aanvullend onderzoek van de inspectie blijkt dat dit verschil ook blijft bestaan als rekening wordt gehouden met achtergrondkenmerken van de leerlingen, zoals het opleidingsniveau van de ouders, het huishoudinkomen en de migratieachtergrond. Aan de verschillen liggen mogelijk regionale (cultuur)verschillen ten grondslag (Inspectie van het Onderwijs, 2026o).

Volgens de inspectie is er sprake van zowel onder- als overadvisering, afhankelijk van de regio. Die mechanismen versterken bestaande ongelijkheden, omdat ze niet vanzelf worden gecorrigeerd in het voortgezet onderwijs. Regionale verschillen in advisering werken door in de positie van leerlingen in leerjaar 3 van het vo: leerlingen in het noorden en oosten met bijvoorbeeld een vmbo-(g)t/havo toetsadvies zitten vaker op het vmbo-(g)t, terwijl leerlingen met hetzelfde toetsadvies in de Randstad vaker naar de havo gaan (Inspectie van het Onderwijs, 2026o).

Ook in de verdere onderwijsloopbaan blijven verschillen zichtbaar. Leerlingen in de Randstad maken vaker gebruik van de mogelijkheid om te “stapelen” via havo en vwo. Zo stroomt in de Gooi- en Vechtstreek ruim 20% van de vmbo-(g)t-gediplomeerden door naar de havo, terwijl dit in sommige regio's in het noorden en oosten van het land minder dan 10% is (Inspectie van het Onderwijs, 2026o). De gevolgde route heeft uiteindelijk gevolgen op de arbeidsmarkt: afhankelijk van de mbo-opleiding en de eerdere schoolloopbaan verschillen het mediaan uurloon, het aandeel met een (voltijd)baan en de kans op een baan van minstens 12 uur per week (Inspectie van het Onderwijs, 2026I).

Opvallend is dat de inspectie benadrukt dat een hoger onderwijsniveau niet automatisch beter is. Het gaat volgens het rapport om passende plaatsing van talenten van alle leerlingen, niet om een hiërarchie van routes. Tegelijkertijd stelt de inspectie vast dat de maatschappelijke uitkomsten van die routes wel verschillen (Inspectie van het Onderwijs, 2026).

Naast deze regionale ongelijkheden signaleert het rapport bredere knelpunten in het onderwijs, zoals druk op de onderwijskwaliteit (Inspectie van het Onderwijs, 2026k), achterblijvende basisvaardigheden (Inspectie van het Onderwijs, 2026i) en hoge werkdruk bij schoolleiders en leraren (Inspectie van het Onderwijs, 2026m). Ook wordt gewezen op de invloed van sociale en digitale omgevingen op de veiligheid en ontwikkeling van leerlingen (Inspectie van het Onderwijs, 2026s).

De kernconclusie van de inspectie is dat deze patronen hardnekkig zijn en niet eenvoudig op te lossen, maar dat bewustwording van regionale verschillen een noodzakelijke eerste stap is richting meer gelijke kansen in het onderwijs.

Uit ‘Rapport De Staat van het Onderwijs 2026’. Download hier.

Geraadpleegde bronnen

DUO (2025c). Monitor schooladvies en doorstroomtoets 2023-2024. Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).

Inspectie van het Onderwijs (2026). De Staat van het Onderwijs 2026. Inspectie van het Onderwijs.

Inspectie van het Onderwijs (2026i). Technisch rapport basisvaardigheden. De Staat van het Onderwijs 2026. Inspectie van het Onderwijs.

Inspectie van het Onderwijs (2026k). Technisch rapport kwaliteit van het onderwijs. De Staat van het Onderwijs 2026. Inspectie van het Onderwijs.

Inspectie van het Onderwijs (2026l). Technisch rapport onderwijsloopbanen. De Staat van het Onderwijs 2026. Inspectie van het Onderwijs.

Inspectie van het Onderwijs (2026m). Technisch rapport onderwijsprofessionals. De Staat van het Onderwijs 2026. Inspectie van het Onderwijs.

Inspectie van het Onderwijs (2026o). Technisch rapport regionale verschillen in het onderwijs. De Staat van het Onderwijs 2026. Inspectie van het Onderwijs.

Inspectie van het Onderwijs (2026s). Technisch rapport veiligheid. De Staat van het Onderwijs 2026. Inspectie van het Onderwijs. 

Meer lezen

Openbare les ‘Veerkracht en inclusie in onderwijs’

Op 13 maart 2026 gaf Sofie Sergeant aan de Hogeschool Utrecht een openbare les: ‘Veerkracht en inclusie in het onderwijs’ bij haar insallatie als bijzonder lector 'Inclusie en Veerkracht in het Onderwijs' binnen het HU lectoraat Jeugd.

Op 13 maart 2026 gaf Sofie Sergeant aan de Hogeschool Utrecht een openbare les: ‘Veerkracht en inclusie in het onderwijs’. Tijdens deze bijeenkomst is Sofie officieel geïnstalleerd als bijzonder lector 'Inclusie en Veerkracht in het Onderwijs' binnen het HU lectoraat Jeugd.

Bekijk de openbare les hier terug.

Lees hier meer over dit bijzondere lectoraat.

Meer lezen

Westeraam: Samen richting geven aan groei 

De GroeiRadar, van VMBO-school Westeraam in Elst, laat in één oogopslag zien hoe een leerling zich ontwikkelt. Alle aanwezige data zoals cijfers, beoordelingen, referentieniveaus en informatie over executieve vaardigheden worden automatisch verzameld en weergegeven in een overzicht met kleuren. De kleuren geven twee jaar lang per periode weer of een leerling over voldoende kennis en vaardigheden beschikt om het huidige niveau te vervolgen of bijvoorbeeld op een hoger of lager niveau te vervolgen.

Klik op de afbeelding voor een vergroting

Om niveaukeuze uit te kunnen stellen en bij te dragen aan het vergroten van de zelfredzaamheid van leerlingen biedt VMBO-school Het Westeraam in Elst een tweejarige brede brugklas, vmbo breed. Hiermee worden leerlingen geholpen met hun zelfvertrouwen, zelfkennis, eigenwaarde én doet de school recht aan kansengelijkheid. Leerlingen krijgen de tijd, de ruimte en de kansen om zichzelf verder kunnen ontwikkelen. Na deze twee jaar wordt samen bepaald wat het meeste passende niveau voor de leerling is om te gaan volgen in de bovenbouw.

Directeur Marieke Peppelman: “We hebben veel nagedacht over hoe we het leren zichtbaar maken en welk proces ter ondersteuning nodig is zodat de leerling zich gezien, uitgedaagd en ondersteund voelt in het nemen van regie op de eigen ontwikkeling. Speciaal voor onze leerlingen hebben we een module voor een digitaal portfolio laten bouwen, de SEN-app. Een app voor het voortgezet onderwijs van softwareontwikkelaar Inversable.  Om richting en sturing te kunnen geven. Om voortgang vast te leggen. Een van de onderdelen van de SEN-app is onze zelfbedachte en ontwikkelde GroeiRadar: een data gestuurde tool die voor elke leerling groei inzichtelijk maakt in één begrijpelijk overzicht voor leerlingen, docenten, coaches én ouders.”

Frank Crooijmans, Adviseur Kwaliteit en Onderwijsontwikkeling, en onderwijskundige Marenka van Toor ontwikkelden en implementeerden de GroeiRadar. Ze deden dit in nauwe samenwerking met Inversable, dat ook het digitale portfolio bouwde.

Frank: “We wilden onze docenten een hulpmiddel geven dat helpt bij het bepalen waar ontwikkelingsvraagstukken liggen van hun leerlingen. Zo kunnen zij gedurende de twee jaar dat de leerlingen in de onderbouw zitten hen goed begeleiden en uitdagen. Aan het einde van de onderbouw helpt de tool om een goed advies te geven over het passende niveau waarop de leerling kansrijk kan vervolgen in de bovenbouw. Met als doel: succesvol een diploma behalen.

Marenka: “De GroeiRadar laat in één oogopslag zien hoe een leerling zich ontwikkelt. Alle aanwezige data zoals cijfers, beoordelingen, referentieniveaus en informatie over executieve vaardigheden worden automatisch verzameld en weergegeven in een overzicht met kleuren. De kleuren geven twee jaar lang per periode weer of een leerling over voldoende kennis en vaardigheden beschikt om het huidige niveau te vervolgen of bijvoorbeeld op een hoger of lager niveau te vervolgen. Deze zelfde kleuren geven ook de referentieniveaus aan voor Nederlands, rekenen-wiskunde en Engels. Met betrekking tot de executieve vaardigheden geven ze aan: het gaat goed met mij, let op mij of let extra op mij. Vanuit het totaaloverzicht kun je doorklikken naar details per vak/onderdeel, niveau en periode. Heel handig, want leerlingen op het Westeraam kunnen per periode en per vak toetsen op een ander niveau maken.”

Groeiradar Het Westeraam

I.v.m. de privacy is dit een gefingeerde leerling

Frank en Marenka schreven ook een handleiding én gespreksleidraad voor coaches en docenten. De GroeiRadar is naast een tool dus ook een startpunt voor verdiepende gesprekken over ontwikkeling, interventies en keuzes.

Frank: “We hebben de GroeiRadar dit schooljaar gelanceerd en in gebruik genomen. We kijken ernaar uit te zien hoe collega’s en leerlingen aan de hand van de GroeiRadar samen reflecteren en handelen. We zijn benieuwd naar wat deze tool gaat bereiken rondom het stimuleren van intrinsieke motivatie bij leerlingen en regie op eigen leerproces.”

http://www.hetwesteraam.nl/

Meer lezen

Late(re) selectie en kansengelijkheid, Anna M.T. Bosman

Op de leestafel: Longread van dr. Anna Bosman, geschreven voor het Onderwijscongres van GL-PvdA op 24 mei 2025.

Is latere selectie dé of in ieder geval een belangrijke oplossing voor de kansenongelijkheid in het Nederlands onderwijs? Professor Anna M.T. Bosman concludeert in deze longread: 'Zolang de kwaliteit van ons basis- en voortgezet onderwijs niet op orde is, zullen leerlingen uit achterstandsmilieus nooit een eerlijke kans krijgen, of je nou vroeg of laat selecteert. Overigens profiteren leerlingen uit hogere milieus net zo goed van kwalitatief goed onderwijs. Dus ga niet dweilen (later selecteren) met de kraan open, maar draai eerst die kraan dicht en ver beter de kwaliteit van het basis- en voortgezet onderwijs. Dan hoeven we ook niet meer te dweilen.'

Deze longread is geschreven voor het Onderwijscongres dat de Onderwijswerkgroep van GL-PvdA op 24 mei 2025 organiseerde in Zeist. Het doel van haar betoog is om te laten zien dat er aan het probleem van kansenongelijkheid een veel belangrijker probleem ten grondslag ligt dan het selectiemoment.

Lees haar document hier terug.

Meer lezen

Een zachte landing voor kinderen: over de overgang van KO-PO-VO

Het magazine Basisschoolmanagement.nl gaat dieper in op de overgangen tussen VVE/VE en kinderopvang naar het PO, en de overgang van PO naar VO.

Het magazine Basisschoolmanagement portretteert LEJK en LEPOVO naar aanleiding van het LEJK/LEPOVO-symposium op 14 november 2024.

Hoe zorg je voor een zo goed mogelijke overgang voor kinderen die van de peutergroep naar groep 1 gaan. Of van groep 8 naar de middelbare school? Een zachte landing voor kinderen was het onderwerp van het symposium ‘Overgangen: kwetsbaar of kansrijk?’. Met deelnemers uit de praktijk van onderwijs en opvang werd stilgestaan bij ervaringen rondom deze overgang, de inbedding in doorgaande lijnen en het theoretisch kader hierachter.

In de kennisdeelsessie van LEJK kwam de overgang van VVE/VE en kinderopvang naar basisonderwijs aan bod. Bij LEPOVO werd gesproken over de overgang naar het VO vanaf groep 8.

In het artikel wordt ook gelinkt naar het onderzoek dat LEPOVO uitvoert op de diverse onderzoekslijnen.

Meer lezen

Ongelijkheid tussen leerlingen neemt toe tijdens basisschooltijd

Artikel uit ESB. De kwaliteit van het basisonderwijs staat onder druk, wat blijkt uit dalende leerprestaties en ongelijkheid tussen groepen leerlingen. Maar waar ontstaat de vaardigheidskloof tussen leerlingen met verschillende ouderlijke opleidingsniveaus?

In ESB (te verschijnen) staat het artikel ‘Ongelijkheid tussen leerlingen neemt toe tijdens basisschooltijd’, geschreven door Elke Claes, Inge de Wolf, Bart Golsteyn en Suzanne de Leeuw.

De kwaliteit van het basisonderwijs staat onder druk, wat blijkt uit dalende leerprestaties en ongelijkheid tussen groepen leerlingen. Maar waar ontstaat de vaardigheidskloof tussen leerlingen met verschillende ouderlijke opleidingsniveaus?

IN HET KORT

● Leerprestaties in lezen, spelling en rekenen verschillen sterk, afhankelijk van het opleidingsniveau van de ouders.

● De leerprestatiekloof in groep 8 is voor minstens de helft al in groep 4 aanwezig.

● Interventies om de ongelijke leerprestaties te verminderen kunnen zowel vóór als tijdens de basisschooltijd plaatsvinden.

Meer lezen

gelijke-kansen.nl: De weg naar een betere meer kansrijke overgang van po naar vo

Vanuit het NRO-onderzoeksprogramma ‘Doorstroom in een kansrijk stelsel’ vindt onderzoek plaats naar kennishiaten: hoe effectief zijn veelbelovende aanpakken om de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs te verbeteren?

Kinderen met vergelijkbare cognitieve capaciteiten stromen op basis van hun sociale achtergrond nog altijd door naar verschillende onderwijsniveaus. Hoe effectief zijn veelbelovende aanpakken om de overgang van primair naar voortgezet onderwijs te verbeteren? Vanuit het NRO-onderzoeksprogramma ‘Doorstroom in een kansrijk stelsel’ doet senior onderzoeker Marjolein Muskens van KBA Nijmegen onderzoek naar de kennishiaten die hierin bestaan. Binnen dit onderzoeksprogramma starten zes leertrajecten waarin de onderwijspraktijk en wetenschappers samen kansrijke initiatieven implementeren en onderzoeken om de overgang van po naar vo te verbeteren.

Meer lezen

Opinie: ‘Initiatieven om scholieren gelijke kansen te bieden staan onder grote druk – hoog tijd voor speciale coördinatoren’

Initiatieven om gelijke kansen op scholen te bevorderen staan onder grote druk, zien Jeroen Paul Nijmeijer en Floris Burgers. Hun oplossing: laat alle scholen hier een speciale coördinator voor aanstellen.

Op 7 april 2025 gepubliceerd in Het Parool.

Initiatieven om gelijke kansen op scholen te bevorderen staan onder grote druk, zien Jeroen Paul Nijmeijer en Floris Burgers. Hun oplossing: laat alle scholen hier een speciale coördinator voor aanstellen.

Jeroen Paul Nijmeijer is directeur van het Samenwerkingsverband Kansengelijkheid en Burgerschapsonderwijs (SKB), en Floris Burgers, postdoctoraal onderzoeker onderwijs en sociale ongelijkheid aan de Radboud Universiteit.

Meer lezen

De doorstroomtoets als kind van de rekening (blog CvTE)

Blog door John van der Vegt, voorzitter College voor Toetsen en Examens

December was de maand dat de discussie over de doorstroomtoets weer oplaaide. Het resulteerde uiteindelijk in twee aangenomen moties in de Kamer.

Blog door John van der Vegt, voorzitter College voor Toetsen en Examens

December was de maand dat de discussie over de doorstroomtoets weer oplaaide. Het resulteerde uiteindelijk in twee aangenomen moties in de Kamer.

De eerste motie was die van D’66 kamerlid Rooderkerk om een verkenning te doen naar één doorstroomtoets. Ontraden door de staatssecretaris en, vanuit het “veld”, gesteund door een gelegenheidscoalitie van PO-Raad, Aob, CNV Onderwijs en AVS. Na één jaar doorstroomtoetsen gaan we een verkenning doen om dat systeem te wijzigen….. Een wetgevingstraject dat zijn beslag kreeg in 2022. Het kan verkeren. De PO-Raad sprak bij de internetconsultatie nog haar waardering uit voor de keuzevrijheid en zij vertrouwde het NOS-nieuws op 9 februari 2022 nog toe naar aanleiding van de wet: “Wij spraken ons veelvuldig uit als voorstander van groot onderhoud om te komen tot een kansrijk onderwijsstelsel”. Zij voeren het tempo van de Kamer nu nog wat op. Een tempo dat toenmalig staatssecretaris Dekker bij de discussie over de Citotoets op 6 februari 2014 op nu.nl deed verzuchten “Het is funest voor het onderwijs als de Tweede Kamer elke drie, vier jaar op zulke fundamentele wijze de koers wil bijstellen”. De Kamer en PO-Raad hebben hem inmiddels ingehaald. Zoals ik zei; het kan verkeren.

De tweede motie was van SGP kamerlid Stoffer en CU kamerlid Ceder en riep op om de doorstroomtoets door te ontwikkelen tot een instrument dat weer primair ten dienste staat aan de ontwikkeling van de leerling en de ondersteuning van de leerkracht. Ook deze kreeg brede steun (ook van de PO-Raad). Of je het daar nu eens of oneens mee bent, het raakt wel een wezenlijkere discussie, namelijk hoe we de doorstroomtoets gebruiken. 

Na werkzaam te zijn geweest in het primair-en voortgezet onderwijs, heb ik de laatste tien jaar in het mbo gewerkt (2013-2023) en de discussie over Citotoets, eindtoets, doorstroomtoets niet meer zo gevolgd. Wel herinner ik me nog in de jaren 2013-2014 de felle oppositie tegen de Citotoets als enige, sterk selectiegerichte toets. Ook overigens door mijzelf als lid van de PO-Raad. Wat nazoekwerk leverde me op dat in 2015 er ook ruimte is gegeven aan andere aanbieders. En die kwamen er. Als CvTE zijn we altijd aanbieder gebleven van de Centrale Eindtoets. Die hebben we in juni 2023, bij de start van de doorstroomtoetsen, feestelijk ten grave gedragen. Hopelijk niet al te diep gezien de eerste motie. Het kan immers verkeren.

Bij de toelating van de zes doorstroomtoetsen tot de markt en de kwaliteitsbewaking en normering hebben we als CvTE in mijn ogen erg goed werk geleverd. We hebben dat geëvalueerd en zijn daar transparant in via onze terugblik op het eerste jaar. Die bevat informatie over vragen die ook wij nog hebben na het eerste jaar, maar ontkracht ook wel veel snelle framing over grote verschillen en gebrekkige vergelijkbaarheid in de eerste dagen na de eerste ronde doorstroomtoetsen.

Wat mij betreft zouden we er zeker nog een aantal jaren mee door moeten gaan en de effecten goed volgen. Dat zeg ik niet cynisch of rancuneus. Als CvTE zijn we een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat een aantal opgedragen taken uitvoert. Of dat nu een politieke keuze voor één of meer toetsen is. Ik zeg het wel omdat het volgens mij om heel andere zaken gaat dan de doorstroomtoetsen zelf. Duikend in de historie kwam ik de bedenker van de Cito-toets en grondlegger van Cito weer tegen (De Groot) die zijn teleurstelling uitsprak dat die toets steeds meer als scherp selectie-instrument werd gebruikt. Een discussie van alle tijden.

Ik heb het idee dat het huidige systeem van de doorstroomtoetsen het kind van de rekening is omdat een aantal fundamentelere discussies niet of niet diepgaand gevoerd worden. In de eerste plaats de discussie over ons huidige onderwijssysteem met een vrij bepalende selectie op twaalfjarige leeftijd. In de tweede plaats in hoeverre je een goede balans kunt vinden tussen het advies van leerkracht/school en optimale kansengelijkheid. In de derde plaats de discussie dat individuele toetsen toch geen meetlat kunnen zijn voor een school als geheel. Het gaat om de individuele leerling. En daar zou je nog thema’s als de rol van ouders en de visie op toetsen van een school aan kunnen toevoegen.

Dat zijn vragen waar we als CvTE niet over gaan. Het lijkt me echter wel een betere tijdsbesteding dan via Citotoets, Centrale Eindtoets en doorstroomtoets nu twee jaar discussie te gaan voeren over welke nieuwe naam die ene toets nu moet krijgen als ware het oude wijn in nieuwe zakken.    

Het is in ieder geval mijn wens voor het nieuwe jaar om die discussies wel te voeren en natuurlijk bij het tweede jaar van de doorstroomtoetsen weer te leren hoe het beter kan.

Bron: website CTvE

Meer lezen

Auctorale rede Mieke van Diepen ‘Leerkans gemist! Hoe dan?’

Op 27 juni 2024 hield Mieke van Diepen haar rede, bij het aanvaarden van de rol van auctor. In deze rede nam ze ons mee in de drie onderzoekslijnen voor de komende jaren: taal als (on)gelijkmaker, later selecteren en kansrijk doorstromen en van leerladders naar leerloopbanen.

Op donderdag 27 juni 2024 hield Mieke van Diepen, Auctor Kansrijk Onderwijs, haar Auctorale rede ‘Leerkans gemist! Hoe dan?’. In deze rede nam ze ons mee in de drie onderzoekslijnen voor de komende jaren: taal als (on)gelijkmaker, later selecteren en kansrijk doorstromen en van leerladders naar leerloopbanen.

In haar rede ging Mieke in op het belang van onderzoekend werken in het onderwijs en hoe het auctoraat hieraan kan bijdragen. Waarom kansrijk onderwijs nodig is en hoe we docenten kunnen ondersteunen om meer kennis en bewustwording te creëren. Hierin stelt zij drie perspectieven centraal die kunnen bijdragen aan kansrijk onderwijs, namelijk taalbewust, doorstroombewust, en loopbaanbewust onderwijs.

Het Auctoraat Kansrijk Onderwijs is een van de eerste auctoraten in Nederland en is een samenwerking tussen drie vo-schoolbesturen in Noord-Holland. Een auctoraat in het voortgezet onderwijs is vergelijkbaar met een lectoraat in het hoger beroepsonderwijs (hbo, sinds 2001) en een practoraat in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo, sinds 2012).

Het Auctoraat Kansrijk Onderwijs wil specifiek meer kennis en bewustwording creëren van hoe het voortgezet onderwijs leerkansen kan (blijven) bieden aan leerlingen met verschillende achtergronden. Onder meer door onderzoekend werken in het voortgezet onderwijs te stimuleren. Een onderzoekscultuur moedigt aan om nieuwe ideeën te verkennen, besluiten te nemen op basis van (objectieve) informatie, samen te werken en kennis te delen. In een cultuur waar onderzoeksmatig wordt gewerkt, zijn professionals voortdurend bezig met kijken, ontdekken, delen en toepassen (Kallenberg, 2024).

Lees het hele nieuwsbericht over haar rede hier terug.

Het Auctoraat is ondergebracht bij Stichting Voortgezet Onderwijs Kennemerland - SVOK, www.svok.nl/

Meer lezen

Podcast: Tjipcast over de doorstroomtoets

Op de LEPOVO leestafel: de Tjipcast over de doorstroomtoets. Luister naar gast Karen Heij.

Wat toetst de eindtoets in het basisonderwijs eigenlijk? Met Karen Heij (ook te zien via youtube.com) 

Over de rol en functie van de eindtoets (Nu de doorstroomtoets) in het primair onderwijs. Over de geschiedenis van de eindtoets, over wie nu eigenlijk gaat over de doorstroming, over de vroege selectie en de verplichting van een leerlingvolgsysteem, en wat dit voor gevolgen heeft voor gelijke kansen voor leerlingen. Stof tot nadenken over wat het doet met kinderen en ouders, en dat toetsuitslagen eigenlijk een soort labels zijn geworden, en kunnen werken als self-fulfilling- prophecies. Hoe rijmt dit met het feit dat ontwikkeling van kinderen niet te voorspellen is? 

Luister: www.tjipcast.nl/lesgeven/wat-toetst-de-eindtoets-in-het-basionderwijs-eigenlijk

Meer lezen

IQ110 - spel

Het spel IQ110 laat zien wat kansenongelijkheid kan betekenen aan de spelers.

Het doel van dit spel is om te ervaren wat onrechtvaardigheid met je doet. Je kruipt in de huid van een leerling gedurende zijn of haar schoolloopbaan. Alle leerlingen hebben een IQ van rond de 110, maar allemaal hebben ze een andere sociaal economische status en culturele achtergrond.

Het spel is ontwikkeld door een groep onderwijsprofessionals die samen een onderneming zonder winstoogmerk hebben opgericht, met als doel om het probleem van kansenongelijkheid inzichtelijker en concreter te maken en om acties tegen ongelijke kansen te faciliteren en te stimuleren. Alle inkomsten worden gebruikt om het spel verder te ontwikkelen en te verspreiden. Een aanrader om te spelen met je collega’s en de dialoog aan te gaan.

Het spel - IQ110

Meer lezen

Vraag aan de Kennisrotonde: welke interventies op het gebied van samenwerking tussen po- en vo-scholen dragen bij aan voor leerlingen succesvolle eerste leerjaren van het vo? 

De Kennisrotonde geeft wetenschappelijk verantwoorde antwoorden op vragen uit het onderwijs. Lees het antwoord op de vraag “Welke interventies op het gebied van samenwerking tussen po- en vo-scholen dragen bij aan voor leerlingen succesvolle eerste leerjaren van het vo?”

De website kennisrotonde.nl is een vraagbaak voor iedereen in het onderwijs: een uniek loket voor de beantwoording van onderwijs- en jeugdvragen met kennis uit onderzoek.

Iedereen die werkt in of nabij de onderwijspraktijk van het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs, lerarenopleiding, volwasseneneducatie, of werkt in het jeugddomein, kan vragen stellen. Deze vragen beantwoordt de Kennisrotonde met wetenschappelijk gefundeerde inzichten over wat wel en wat niet werkt. Dit helpt professionals om wetenschappelijk onderbouwde keuzes te maken in de praktijk.

De volgende vraag werd ingestuurd: welke interventies op het gebied van samenwerking tussen po- en vo-scholen dragen bij aan voor leerlingen succesvolle eerste leerjaren van het vo?

Hierop werd antwoord gegeven, dat te lezen is bij de Kennisrotonde.

Meer lezen

‘De grote (on)gelijkmaker. Onderwijs in een ongelijke samenleving’. Kijk en luister naar de oratie van dr. Louise Elffers (2023)

Lector Linda van den Bergh raadt de oratie van Louise Elffers (UvA, 2023) aan: ‘De grote (on)gelijkmaker. onderwijs in een ongelijke samenleving’. Kijk en luister.

Lector Linda van den Bergh vindt dat deze oratie niet mag ontbreken op de leestafel (oratie begint na vijf minuten):

Meer lezen

Naar de middelbare. De overstap van po naar vo. Uitgave van Sardes (2019)

Lector Linda van den Bergh legt het magazine ‘Naar de middelbare’ De overstap van po naar vo’ op de leestafel. Dit is een uitgave uit 2019 van Sardes.

Lector Linda van den Bergh legt het magazine ‘naar de Middelbare. De overstap van po naar vo’ op de leestafel. Het betreft een uitgave van Sardes, uit november 2019. Inhoud:

Meer lezen

Lees meer over 10-14 onderwijs bij het Tienercollege door Prisma in Doetinchem

Brochure over het Tienercollege van Prisma in Doetinchem, tip van Lilian Weenk

Het Prisma in Doetinchem doet ‘t: lesgeven aan leerlingen in de leeftijd 10-14. Lees verder over het Tienercollege in de brochure:

Meer lezen

SOOOOL10-14 video bij het vijfjarig bestaan

SOOOOL 10-14

Tip van Dorien Stals, Teamleider SOOOOL10-14 (Stichting LVO, Horst aan de Maas)

SOOOOL10-14 bracht een video uit bij het vijfjarig bestaan, 2023

Bij het vijfjarig jubileum van SOOOOL10-14, het Tienercollege van Horst aan de Maas, waarin het Dendron College, Dynamiek Scholengroep en Yuverta samenwerken, is een naast een magazine ook een video uitgebracht.

Meer lezen

Wat is eerlijk?

Wat is eerlijk - Marijke van Vijfeijken

Tip van Linda van den Bergh, lector LEPOVO

Deze zelfscan, ontwikkeld door Marijke van Vijfeijken (HAN), is een hulpmiddel bij bewustwording van professionals. In de selfscan staan stellingen waarvan uit wetenschappelijk onderzoek bekend is dat die een positieve bijdrage leveren aan kansengelijkheid in de klas. De zelfscan bestaat uit zeven onderdelen.

In de LEPOVO-onderzoekslijn 2 is bewustwording van professionals een belangrijk thema. Deze zelfscan (PDF), ontwikkeld door Marijke van Vijfeijken (HAN), is hier een hulpmiddel bij. In de selfscan staan stellingen waarvan uit wetenschappelijk onderzoek bekend is dat die een positieve bijdrage leveren aan kansengelijkheid in de klas. De zelfscan bestaat uit zeven onderdelen: 1. Leerdoelen 2. Hoge verwachtingen 3. Erkenning en waardering van verschillen 4. Samenwerken met ouders 5. Compenseren van onderwijsachterstand 6. Rechtvaardig beoordelen en beslissen 7. Leerlingen van en met elkaar laten leren.

Met behulp van de zelfscan kun je als professional een inschatting maken over de mate waarin je bijdraagt aan gelijke kansen voor leerlingen uit verschillende sociale groepen. Je houdt hiermee jezelf een spiegel voor. Daarnaast kan de scan ook gebruikt worden als startpunt voor dialoog met het team over het (nog meer) werken aan gelijke kansen.

Wat is eerlijk? - Uitgeverij PICA (pdf)

Meer lezen

SOOOOL10-14 jubileummagazine bij het vijfjarig bestaan

SOOOOL 10-14

Tip van Dorien Stals, Teamleider SOOOOL10-14 (Stichting LVO, Horst aan de Maas)

SOOOOL10-14 bracht een magazine uit bij het vijfjarig bestaan, 2023

Bij het vijfjarig jubileum van SOOOOL10-14, het Tienercollege van Horst aan de Maas, waarin het Dendron College, Dynamiek Scholengroep en Yuverta samenwerken, is een magazine uitgebracht.

Meer lezen

Een eerlijk advies voor elk kind

Het Schoolplein

Tip van Lilian Weenk, Directeur TienerCollege 't Prisma Stichting GelderVeste

Denken in mogelijkheden en andere onderwijsvormen toepassen, bevordert kansrijk adviseren.

Meer lezen